Het wegvallen van de gemeentelijke subsidie aan de Kulturele Raad Rijssen leek de ondergang te betekenen van de succesvolle concertserie rond het Rijssense stadhuisorgel, een serie die inmiddels al 35 jaar bestaat. Dankzij een sponsor kan de serie nu een doorstart maken, te beginnen met een concert op donderdag 22 november.
Dit jaar is het precies 35 jaar geleden dat het Rijssense stadhuis werd verrijkt met de komst van een pijporgel, gebouwd door de firma Leeflang uit Apeldoorn. De bekende organist en dirigent Charles de Wolff was adviseur: hij verzorgde ook het ingebruiknameconcert. Toenmalig burgemeester G.J. Smit zag mogelijkheden om het culturele leven in Rijssen een impuls te geven door in het stadhuis concerten te laten organiseren. In de jaren zeventig van de vorige eeuw was het Parkgebouw nog niet gerenoveerd, kerken boden weinig mogelijkheden voor het houden van concerten, dus de stadhuishal was een perfecte plek om muziekliefhebbers samen te brengen. Zo gebeurde het ook: beroemde solisten als Charles de Wolff, Albert de Klerk, Jean Guillou, Michelle Leclerc en Ben van Oosten traden op in de stadhuishal, niet zelden voor een voor een overvolle zaal. Mensen zaten op de trap of beluisterden het concert vanaf de omloop boven de stadhuishal, omdat beneden alle stoelen bezet waren.
De organisatie van al die concerten was sinds 1977 in handen van de Concertcommissie van de Kulturele Raad Rijssen. Een jaar later benoemde de gemeente Dick Sanderman tot stadsorganist. Hij organiseerde orgeldagen, bespeelde het orgel tijdens allerlei officiële gelegenheden en maakte uiteraard ook deel uit van de concertcommissie. Toen het oude gemeentehuis moest worden gesloopt, kwam de concertserie stil te liggen. In het nieuwe gemeentehuis, geopend in 2008, kreeg het stadhuisorgel een minder prominente plek en waren er ook minder mogelijkheden om culturele activiteiten rond het orgel te organiseren. De concerten die sindsdien in de Brusselzaal werden gehouden, trokken echter nog steeds een flink publiek en oogstten ook veel waardering. Binnen de Rijssense samenleving hebben de stadhuisconcerten echt een bijzondere plek verworven.
Op 24 november 2011 verzorgden organist Jan-Geert Heuvelman en sopraan Margreet Rietveld een concert in de Brusselzaal, waarbij de vrees werd uitgesproken dat dit wel eens het allerlaatste concert geweest zou kunnen zijn. Immers, de gemeente had besloten de subsidie aan de Kulturele Raad Rijssen stop te zetten, en de commissie die verantwoordelijk was voor de concerten rond het orgel maakte deel uit van de KRR. Een jaar lang bleef het ook inderdaad muisstil in de Brusselzaal, maar aan die stilte komt nu een eind. Een anonieme sponsor ging het ter harte dat dit bijzonder stukje Rijssense cultuur verloren dreigde te gaan. Dankzij deze sponsoring kan de concertserie nu een doorstart maken, om te beginnen met een concert op donderdag 22 november. Stadsorganist Dick Sanderman speelt dan samen met twee cellistes uit het Nederlands Symfonieorkest: Anne Knappstein en Lucie Stepanova.
Sanderman vertelt: “Het stadhuisorgel komt vooral goed tot z’n recht in kamermuziek, dus als begeleiding van zang of van blaas- of strijkinstrumenten. Samen met Anne en Lucie speel ik deze keer muziek van o.a. Vivaldi en Bloch, de cellisten spelen als duo onder meer muziek van Piazolla en Brahms, en zelf speel ik muziek van Sweelinck (wiens 450e geboortejaar wordt herdacht) en Winsemius. Het wordt een heel gevarieerd en aantrekkelijk programma, laagdrempelig maar toch muzikaal”. Sanderman, die zelf binnenkort 35 jaar stadsorganist is, vertelt dat de commissie plannen heeft om drie of vier concerten per jaar te gaan organiseren. “We willen de serie een lokaal tintje geven, bij voorkeur dus plaatselijke musici inschakelen. Het orgel blijft centraal staan, maar er is zeker ruimte voor de inbreng van andere instrumenten. In dit geval dus de cello, en Anne Knappstein woont ook nog eens in Rijssen en geeft ook les aan de Muziekschool, dus we zitten helemaal goed”. Omdat de Kulturele Raad Rijssen inmiddels is opgeheven, noemt de vroegere concertcommissie zich nu “Werkgroep Muziek in de Brusselzaal”. De werkgroep bestaat momenteel uit Jolanda van Beek, Arend Kettelarij, Dick Sanderman en Hendrikus Seppenwoolde.
Het fenomeen stadsorganist treedt steeds vaker voor het voetlicht. Kort geleden nog benoemde de gemeente Goes organist Arno van Wijk tot stadsorganist. Zijn Rijssense collega Dick Sanderman: “Gemeentebesturen beseffen dat het orgel een prima visitekaartje is voor de gemeente. Grote stadskerken worden soms niet of nauwelijks meer voor de eredienst gebruikt, maar ze zijn als monument wel van onschatbare waarde voor de burgerlijke gemeente. Daarom wordt ook het orgel een instrument waarmee de stad zich kan presenteren. In Rijssen hoef je daarvoor zelfs het gemeentehuis niet uit: we hebben een orgel in de Brusselzaal. Elk jaar is het orgel te horen op 29 april, wanneer de bijeenkomst rond de lintjesregen wordt afgesloten met twee coupletten van het Wilhelmus, begeleid op het orgel. En gelukkig komt er nu ook weer een concertserie”.
Het concert door Anne Knappstein en Lucie Stepanova (cello) met Dick Sanderman (orgel) op donderdag 22 november begint om 20.00 uur in de Brusselzaal van het gemeentehuis in Rijssen. De toegang is gratis, wel is er een collecte aan de uitgang voor de bestrijding van de onkosten.