Op verzoek van het Nationaal Park de Sallandse Heuvelrug en Natuurdiorama heeft Landschap Overijssel in samenwerking met de Gemeente Rijssen-Holten een vleermuiskelder gerealiseerd aan de voet van de Sallandse Heuvelrug.
Deze kelder moet een thuis worden voor verschillende soorten vleermuizen als de franjestaart en de watervleermuis en hopelijk de zeer zeldzame brandtsvleermuis. Vleermuizen hebben een donkere, vochtige en vorstvrije plek nodig om te overleven. De kelder in Holten, gemaakt van oude duikerelementen die vrijkwamen bij de aanleg van de ecologische verbindingszone “De Elsenerbeek” langs de westzijde van Rijssen, voldoet hier helemaal aan. De gemeente Holten-Rijssen, de provincie Overijssel en het Nationaal Park de Sallandse Heuvelrug hebben het project gefinancierd. Aankomende winter controleren vrijwilligers van de Zoogdierwerkgroep Overijssel of de kelder al in gebruik is en door welke soorten.
Vleermuizen overwinteren in vorstvrije en vochtige plekken waar geen roofdieren zoals uilen, steenmarters, ratten en spitsmuizen kunnen komen. “Bestaande stenen holtes en oude kelders zijn zeer geschikt”, zegt Mark Zekhuis, ecoloog van Landschap Overijssel. “Maar omdat deze veelal worden gesloopt of hermetischer worden afgesloten, zijn ze steeds slechter bereikbaar voor vleermuizen.” De vleermuiskelder in Holten is gemaakt van oude duikerelementen die zijn vrijgekomen bij de Landinrichting van Holten. Van vijftien grote duikers, van anderhalve meter breed en twee meter hoog, is een lange tunnel gemaakt. Doordat de onderkant van de tunnel ongeveer gelijk ligt met het grondwater is het altijd vochtig in de kelder. De vleermuiskelder is afgedekt met antiworteldoek en anderhalve meter grond. Zo blijft de kelder gegarandeerd vorstvrij. De tunnel is afgesloten met een houten deur waarin een kleine invliegopening zit. Deze opening is zo klein mogelijk, zodat het in de kelder niet gaat tochten. “De vleermuiskelder in Holten is een relatief grote kelder en biedt ruimte voor tientallen vleermuizen van verschillende soorten”, aldus Zekhuis. “Ik hoop dat we aankomende winter de bijzondere brandtsvleermuis mogen verwelkomen.”
In Nederland overwinteren verschillende vleermuissoorten zoals de gewone grootoorvleermuis, watervleermuis, baardvleermuis en franjestaartvleermuis. Wanneer de situaties gunstig zijn, worden bijzondere soorten als de meervleermuis, brandtsvleermuis en bechsteinsvleermuis ook nog wel eens in Nederland gespot. “De meeste mensen zijn wel bekend met de dwergvleermuis”, zegt Zekhuis. “Dit is de soort die meestal rond gebouwen en huizen vliegt en overwintert in kieren en gaten in gebouwen. Deze soort maakt geen gebruik van vleermuiskelders.”